STRESS BIJ HONDEN

Hormonen die ervoor zorgen dat je gestrest bent, zijn nodig om actief te kunnen zijn. Wanneer je dat wilt, of als het nodig is om bijv. te overleven. Denk aan een bijna auto ongeluk. Deze hormonen zorgen ervoor dat iemand heel direct reageert.

Het kan zijn dat er op een gegeven moment veel teveel stress hormonen worden aangemaakt, vaak door angst, opwinding, boosheid enz. Door het hormoon cortisol stijgt het adrenalinegehalte en je voelt je gestresst. Wanneer er sprake is van verhoogde stress gebeurt dit veelal in situaties waar je geen controle op hebt. Je lichaam reageert meestal met een verhoogde hartslag, hartkloppingen, zweethanden, trillende handen, buikkrampen enz.

Bij honden werkt het net zo als bij mensen. Ook zij raken gestrest in situaties die zij niet aan kunnen. Enkele voorbeelden: pijn, bedreiging, opwinding, enz.

Honden die in de stress ‘schieten’ uiten dit op verschillende manieren. Als de stress komt vanuit zijn omgeving, gaan honden kalmerende signalen uitzenden. Hoe beter een eigenaar deze signalen begrijpt, hoe sneller hij kan ingrijpen om de situatie te veranderen, zodat de stress afneemt. ( zie Kalmerende Signalen van Turid Rugaas)

Wanneer de kalmerende signalen geen effect hebben omdat de eigenaar deze niet begrijpt, zal een hond afstandvergrotende signalen gebruiken. ( vluchten, bevriezen = helemaal niets meer doen of verdedigen). Laat het niet zover komen dat een hond de verdediging in moet gaan.
Je kunt dit voorkomen door de communicatie te bestuderen van honden. Wanneer een hond het moeilijk krijgt, dus op het moment dat hij kalmerende signalen uitzendt, haal hem dan uit zijn situatie. Doordat hij zich zo voelt, geeft dit aan dat hij in deze omgeving de situatie niet aankan.

Als een hond in een heftige stress situatie heeft gezeten duurt het een aantal dagen (2 t/m 6 dagen) voordat zijn adrenaline gehalte weer op een neutraal niveau zit. Dit houdt in dat bij honden die dagelijks blootstaan aan stress, door bijv. continu uit te vallen aan de lijn, dagelijks alleen gelaten worden bij verlatingsangst, onder dwang iets leren, met een antiblafband moeten leven
( stroomband) etc. voortdurend een verhoogd adrenaline niveau hebben met alle gevolgen van dien.
 

Langdurige stress is puur vergif voor het lichaam. Honden lopen dan het risico op fysieke problemen, zoals o.a. allergieλn, maag- en darm problemen, hartklachten enz.

Heel veel agressie problemen komen voort uit stress. Doordat deze honden continu blootstaan aan stress wordt hun verdedigingsmechanisme veel sneller geactiveerd. De hond reageert veel heftiger dan wanneer hij niet gestresst zou zijn. Vaak door onwetendheid reageert de eigenaar met strenge commando’s, veel te hoge eisen stellen op een te jonge leeftijd, boosheid en/of frustratie, waardoor deze de hond dwingt om de verdediging in te gaan. Nogmaals geen verwijt, vaak legt de omgeving een enorm hoge druk op de eigenaar, waardoor deze zo gaat reageren.
Helaas met een totaal averechts effect.

Honden leren door associatie. Wanneer jou hond aan de lijn loopt en je ziet een andere hond, heb je snel de neiging om de lijn strak te trekken. Wanneer de hond al uitvalt, wordt er vaak bij geschreeuwd of aan de lijn getrokken, als de hond ook nog onder dwang in de zit positie wordt gedrukt, zal hij heel snel de associatie leggen, bij het zien van andere honden met pijn, boosheid en een onprettig gevoel.

Het gevolg is dat de hond nog banger wordt en/of agressiever gaat reageren op het zien van andere honden.

Er is geen enkele reden om een hond te straffen, geweld tegen de hond te gebruiken, boos te worden of bedreigingen te uiten. De hond raakt hierdoor alleen maar in de stress wat hem ziek kan maken of agressief.

Kijk liever naar de oorzaak van de stressor, waardoor is de hond bang of boos. Wat is er in zijn omgeving die hem daartoe drijft. Kijk enorm kritisch naar je omgeving en jezelf.

Wat maakt een hond gestrest? o.a.

• Bedreiging (van mensen en honden)
• Geweld, boosheid,agressie in omgeving
• Nauwelijks beweging of activiteit
• Honger en dorst
• Geen behoefte mogen doen, als hij moet
• Kou lijden of te warm hebben
• Pijn en ziekte
• Eenzaamheid
• Schokkende gebeurtenissen
• Teveel ruzie in de omgeving
• Veel te veel opgewonden beweging, ballen, spelen met andere honden, fietsen, topsport.
• Plotselinge verhuizing, herplaatsing
• Veel opwinding voorbeeld reu ruikt loopse teef
• Pesterijen

Hoe herken je stress? O.a. (onderstaande kunnen ook andere redenen hebben)

• Rusteloos
• Heel heftig reageren op verschillende dingen bijv. deurbel
• Krabben
• Uitzenden van kalmerende signalen
• Likken, bijten of op voorwerpen knagen
• Blaffen, huilen, piepen
• Diarree
• Slechte geur, zowel lijf als uit bek
• Stramme spieren
• Roos/ huidschilfers
• Rillen/ bibberen
• Blauw of roodkleurin van de ogen
• Najagen van staart
• Harde vacht
• Ongezond uiterlijk
• Hijgen
• Slechte concentratie
• Slechte eetlust
• Meer plassen dan normaal
• Allergie- en huidproblemen
• Gefocuste op bijv lichflitsen, vliegen
• Nervositeit
• Agressief gedrag
• Omgerichte agressie

Wat kunnen wij doen om stress te verminderen?
Heel erg afhankelijk wat de oorzaak van de stress is. Er is geen standaard remedie.
 

Je kunt in ieder geval aan het onderstaande denken:

• Verander de omgeving/ situatie
• Stop met straffen, boosheid, schreeuwen en andere frustraties
• Voldoende balans in beweging en aktiviteit
• Voldoende eten en water
• Verbreed je kennis door de communicatie van de hond te leren en herkennen
• Geef de hond het gevoel dat hij erbij hoort, het is en blijft een roedeldier
• Haal je hond uit situaties die hij niet aankan.
• Geef de hond voldoende riemlengte zodat hij kalmerende signalen kan uitzenden.
• Loop in een boog om mensen en honden heen als de hond deze eng of bedreigend vindt.

Wanneer je je verdiept in de communicatie van honden ben je in staat om honden te begrijpen, waardoor je ze kan helpen. De relatie wordt aanzienlijk verbeterd.
Bedenk elke keer als je een hond nadert dat je een keus hebt, je kunt hem bedreigen en je kunt hem kalmeren. Er is geen enkel excuus om een hond te bedreigen of bang te maken, honden zijn conflictvermijdende dieren. Ze zullen vluchten als ze kunnen en andere vallen aan als er niet gereageerd wordt op de signalen die ze vooraf altijd zullen uitzenden.

Wat kun je actief doen bij het naderen van een hond of je eigen hond?

• Wend je blik af, i.p.v. aan te staren
• Draai een klein beetje weg i.p.v. recht tegenover de hond gaan staan
• Loop in een bochtje naar de hond toe i.p.v. recht op hem af
• Ga heel langzaam lopen

Zoals ik al vaker heb benoemt, wanneer je wilt dat de hond respect voor jou heeft, zul je respect moeten tonen voor je hond. Een goede relatie is gebaseerd op tweerichtingsverkeer.
Door je te verdiepen in de taal van de hond en de motivatie in de hond zelf te veranderen heb je goede kans op succes. De motivatie in de hond zelf, kunnen we nu veranderen doordat Kayce Cover een nieuwe vorm van gedragsmodificatie heeft ontwikkeld en uitgediept. Zij werkt al vele jaren met groot succes aan deze methode in Amerika en andere landen onder de naam S.A.T.S. Nu sinds kort ook in Nederland.
De therapie is bij uitstek geschikt om honden, maar ook andere dieren, te leren omgaan met hun problemen. Door o.a. een geconditioneerde ontspanning aan te leren. Ofwel relaxen op ‘commando’. Met dank aan Kalmerende signalen van Turid Rugaas en Stress bij honden van Clarissa van Reinhardt

Marian Geytenbeek
Kynologisch Gedragstherapeut
www.hondenschoolalfa.nl
Sinds 6 juli gecertificeerd S.A.T.S. trainer. (Syn Alia Training Systems)