|
Help, mijn hond eet vreemde voorwerpen!
Vraag: Zo’n beetje alles wat los en vast zit eet hij op. Binnenshuis en buitenshuis. Doordat de hond vreemde voorwerpen binnen krijgt, zitten we regelmatig bij de dierenarts. Waarom doet onze hond dat en hoe pakken we dit probleem aan?
Dit is weer zo’n heerlijk probleem waar we alle kanten mee op kunnen. Op de bovenstaande vraag ga ik een aantal antwoorden uitwerken aan de hand van praktijkvoorbeelden. Het is onmogelijk om een goed advies te geven. Eerst zal uitgezocht moeten worden, wat de reden is waarom een hond dat eetgedrag vertoont. Ook op de vraag: “Waarom doet de hond dat?”, zijn vele antwoorden mogelijk. Een aantal voorbeelden zijn: lichamelijke stoornis (afwijking), dominantie, bepaalde tekorten in voeding, verveling en aandachtvragen.
Waar we normaal mee beginnen, is een bezoek brengen aan de dierenarts. We hebben, om maar aan te geven, eens een hond gezien die volop stenen at, niet zomaar een paar steentjes, nee, echt grote hoeveelheden. Uiteindelijk bleek, dat deze hond een baarmoederontsteking had. Of het de waarheid is, weten we natuurlijk nooit, maar wij denken dat de hond dit deed, om een soort verkoeling te vinden, misschien wel verdoving van de ontsteking. Hoe ze daar bij kwam, geen idee. Dat het met de ontsteking te maken had werd ons wel duidelijk. Zodra de ontsteking onder controle was, at ze geen stenen meer. Je moet er maar opkomen. Wanneer er niets uit een dierenartscontrole komt, gaan we verder zoeken. Het ligt er heel erg aan wat de hond opeet en wanneer hij dat doet.
Aan de hand van de volgende voorbeelden proberen we dat wat duidelijker te maken.
We kwamen bij een werkend jong stel met een energieke werkwillende jonge herder. Het probleem was, dat de hond al hun persoonlijke spullen vernielde en ook wel opat. Dat waren o.a. pennen, aanstekers, afstandsbedieningen, haarclips en mobiele telefoons. De hond was erg waaks aangelegd. Dit hadden ze zelf al aangepakt, door de hond te straffen wanneer hij blafte. Ze woonden in een appartement, waardoor het onmogelijk is een hond te hebben die de hele boel bij elkaar blaft. Na een gesprek en observatie werd het volgende duidelijk: De hond pakte een aansteker van de tafel en liep stijf van de stress rondjes en rondjes. De eigenaresse erachteraan, pakte de aansteker af, zei tegen de hond op een rustige toon (de hond was erg gevoelig), dat ze dat niet mocht doen en de stress verminderde. Waar we achter kwamen was, dat op het moment dat de hond iets hoorde wat voor haar bedreigend was en normaal zou aanslaan, vertoonde ze nu het gedrag om iets te pakken. Zeer waarschijnlijk heeft ze geleerd dat als ze iets pakt, de eigenaar naar haar toekomt. De woorden die de eigenaar uitspreekt, kalmeerden haar. Kortom: ze wil blaffen bij onraad, dat mag niet, daar volgt een straf op. Toch zit ze bomvol met stress, wat eruit moet. Daarom pakt ze persoonlijke spullen. Doordat ze die pakt, wordt ze gekalmeerd en beloond voor haar gedrag, onbewust door de eigenaar. Hadden we bij deze hond alleen het probleemgedrag aangepakt en niet de oorzaak uitgezocht (ontdekt), dan hadden we hoogstwaarschijnlijk weer een ander probleem gecreëerd. Zo nauw ligt dat bij probleemgedrag.
Tweede voorbeeld vanuit een hele andere motivatie is het volgende:
We werden ingeschakeld bij een gezin met een heerlijke engelse bulldog. Het probleem was, dat hij alles opat wat op de grond viel, op tafel lag of waar hij maar bij kon komen. Ook bewegende schoenen viel hij aan. Op het moment dat je daar zat en je bewoog je schoen, hing hij in je tenen. Het hele gezin had schoenen aan met stalen neuzen. Knap lastig ook, omdat hij het bij bezoek ook begon te doen. Zo’n probleem ontstaat natuurlijk niet van de een op de andere dag. Het werd ons al snel duidelijk, dat de bull het aardig voor het zeggen had, zijn eigenaresse schonk voor ons koffie in, de hond ging op haar stoel zitten, ze pakte er een krukje bij en ging daarop zitten. Op mijn vraag waarom ze niet op die andere stoel ging zitten, antwoordde zij heel gewoon:” Oh, dan gromt hij”. Met het eten bleek dat de eigenaresse hem uit de hand voerde, hij weigerde uit zijn bak te eten. Aan dit soort voorbeelden en nog vele andere zien wij, dat er sprake is van een verstoorde rangorde. De hond maakt de dienst uit. Het probleem van alles opeten had in dit geval dus te maken met rangorde. De hond eigende zich alles toe wat op de grond gevallen was. Wanneer de eigenaar nog pogingen deed om het af te pakken, viel hij uit en at hij het voorwerp luid grommend op. Na verloop van tijd beet hij in de handen als de eigenaren hun spullen wilden pakken. Om hun spullen te beschermen, zetten ze hun voet erop. Totdat de bull had geleerd om in hun tenen te bijten. Dat had succes, want hij had zijn bezit alsnog te pakken. Zo maak je het steelprobleem alleen maar groter. Gaan we hier alleen het stelen aanpakken en niet de oorzaak, kan dit voor de eigenaar heel gevaarlijk worden. De hond moet beslist lager terug in rang, dan pas kunnen we iets aan het probleemgedrag doen.
Derde voorbeeld:
Een radeloze mevrouw belde ons op. Haar hond at alle witte papiertjes op die hij maar tegen kwam. Op straat, in het bos, aangelijnd, los, dat maakte allemaal niet uit. Het leek wel alsof hij ze opzocht. Wanneer je zo’n hond observeert, merk je pas hoeveel witte papiertjes en doekjes er overal liggen. Qua gehoorzaamheid was de hond goed onder controle. Alleen op het moment dat hij zo’n papiertje zag, hoorde hij niets meer. Het leek wel een obsessie. Er ging geen dag voorbij zonder dat hij witte doekjes of witte papiertjes at. Na observatie en het bijhouden van een dagboek, hebben we ontdekt dat deze hond erg onrustig werd, wanneer hij geen papiertjes had gegeten. Hij werd dan heel druk in zijn gedrag. We hebben deze hond o.a. op ander voer gezet en het probleem verdween voor een groot gedeelte. Blijkbaar had deze hond een tekort aan bepaalde vezels, die hij aanvulde door het eten van papiertjes.
Vierde voorbeeld:
We werden ingeroepen bij een gezin met een vrolijke flatcoated. Druk gezin met vier opgroeiende kinderen. Ouders hadden een eigen bedrijf. De hond hadden ze aangeschaft voor de kinderen. Toen het nieuwtje eraf was, werd de hond een paar keer per dag eventjes uitgelaten als hij geluk had. Het probleem was dat de hond voorwerpen in huis pakte en vernielde of opat. Dat kon van alles zijn, van haarborstels, kussens, pollepels, fotocamera, botervloot tot de trap, vloerbedekking etc. Zijn baasjes hadden het te druk met allerlei andere dingen. Ook de kinderen gingen steeds meer hun eigen gang en keken nauwelijks naar de hond om. Deze hond verveelde zich stierlijk. Omdat zij mentale activiteiten nodig had, ging ze vreemde voorwerpen eten. Blijkbaar had ze ontdekt dat het eten hiervan veel genoegdoening gaf. Dat is een beloning, wat het gedrag instant houdt. We hebben het leven voor deze hond uitdagender gemaakt door haar meer beweging te geven op veel verschillende plaatsen. Verder hebben we het gezin geleerd, hoe ze de hond kunnen laten zoeken. Ook kreeg de hond opdrachten in huis (krant halen, sloffen halen) waardoor hij een plaatsje kreeg in de roedel. Na verloop van tijd werd het eten van vreemde voorwerpen steeds minder.
Vijfde voorbeeld:
We kwamen terecht bij een zeer gezellige oudere dame met een even gezellige vrolijke keeshond. Het probleem was dat de hond alles opat, wat hij op straat tegen kwam, eetbaar, niet eetbaar, dat maakte niet uit. Tijdens het gesprek zagen we dat baas en hond erg op elkaar gesteld waren. Ze genoten duidelijk van elkaars aanwezigheid. Omdat het probleem zich voordeed tijdens het uitlaten gingen we mee naar buiten. Op straat was deze mevrouw duidelijk aanwezig en een sociale vrouw naar andere mensen. Al babbelend en kletsend vertelde ze ons over de hele buurt. We kregen er geen speld tussen. Ondertussen speurde de keeshond de straat af, op zoek naar interessante dingen. Een sigarettenpeuk nam hij in zijn bekkie. Prompt daarna liep de bazin naar de kees, pakte hem vast en aaide hem. En zei op een hoge, vrolijke toon: “Jongetje, wat doe je nou toch weer, dat moet je niet opeten, daar wordt je erg ziek van, dan moet ik weer met je naar de dierenarts, dat kost heel veel centjes, kom geef nou hier”. Bla, bla bla bla. En de kees maar vrolijk kwispelen. Ook op het moment dat mevrouw stil stond om een praatje te maken met haar buurvrouw, direct hetzelfde gedrag van beide. Wat is hier aan de hand? Buiten heeft de bazin alleen maar oog voor haar omgeving en medemens. De kees heeft zichzelf aangeleerd dat hij alle aandacht van zijn bazinnetje krijgt, als hij vreemde voorwerpen oppeuzelt. In zo’n geval gaan we kijken wat voor methodes we kunnen toepassen, zodat het voor de hond buiten leuker wordt. Maar we houden er ook rekening mee, dat de sociale contacten voor de bazin belangrijk zijn. Bij deze hond is het gelukt om het gedrag tíjdens de wandeling onder controle te krijgen, door hem ander gedrag aan te leren, zoals het dragen van een speeltje. De eigenaar hebben we geleerd geen aandacht te schenken aan het ongewenste gedrag, dus niet de hónd negeren, maar het gedrág negeren. Wanneer mevrouw stíl staat om een praatje te maken, valt de hond direct terug in zijn oude patroon. Voor zijn bazinnetje is het niet te doen om dit gedrag te doorbreken. Ze wil haar praatjes niet missen en ze wil ook niet dat haar hond steeds ziek is. Dus ook zij valt terug in haar oude patroon, waardoor het gedrag instant wordt gehouden.
Het lukt dus niet altijd om probleemgedrag onder controle te krijgen.
Marian Geytenbeek Kynologisch Gedragstherapeut |