Jarenlang hebben
wij als dierenartsen moeten vertellen dat arthrose niet te genezen is.
Ook al zijn er de laatste jaren goede alternatieven om pijn teverzachten
en te zorgen dat de honden minder lijden onder de arthrose, een echte
oplossing was er niet. Nu is er eindelijk een therapie die arthrose
geneest. Dierenkliniek Rhenen en Fat-Stem hebben een uniek
samenwerkingsverband in de regio Midden Nederland waardoor de
mogelijkheid nu bestaat om in Nederland de Fat-Stem therapie toe te
passen. Bij deze methode worden lichaamseigen stamcellen uit het vet van
de hond geďsoleerd en na bewerking in het gewricht gespoten waardoor
kraakbeen herstelt. Bij bijna 90% van de behandelde honden is deze
therapie succesvol. In Amerika zijn reeds duizenden honden behandeld.
Dierenkliniek Rhenen is een van de
eerste dierenklinieken in Nederland waar deze vernieuwende therapie
toegepast wordt.
Arthrose
Arthrose is één van de meest voorkomende oorzaken van chronische
pijn bij honden. Meer dan 20% van de honden krijgt vroeg of laat last
van arthrose. Slijtage wordt het in de volksmond genoemd. Arthrose is
een aandoening waarbij het gewrichtskraakbeen steeds slechter wordt. Het
gewrichtskraakbeen raakt beschadigd, kan zich niet herstellen en kan
uiteindelijk geheel verdwijnen. Een gewricht met arthrose kan schokken
minder goed opvangen waardoor bewegen moeilijk en pijnlijk wordt.
Doordat er geen gezond gewrichtskraakbeen is kunnen problemen aan het
bot ontstaan. Het gewricht kan uitsteeksels vormen, dikker worden en een
andere vorm krijgen. Als reactie op de pijn gaat de hond minder bewegen,
wat weer stijfheid en slappe spieren veroorzaakt. Er kunnen hierbij ook
ontstekingen in de gewrichten ontstaan, het gewricht wordt dan warm en
er ontstaat vochtophoping.
Fat-Stem: de
behandeling
Deze - voor Nederland - nieuwe behandeling wordt in de VS al jaren
succesvol toegepast. Het principe berust op het oogsten van stamcellen
en het herstel van het kraakbeen. De stamcellen worden behandeld en
terug ingespoten in het aangedane gewricht, waar deze stamcellen nieuw
kraakbeen zullen gaan vormen.
De behandeling is relatief weinig belastend voor de hond en verloopt als
volgt:
Eerst wordt bepaald of de hond voor deze therapie in aanmerking komt.
Dat is bijvoorbeeld afhankelijk van de algehele gezondheid en om welk(e)
gewricht(en) het gaat. Onder algehele narcose wordt een kleine
hoeveelheid vet (30 gram, dat is vergelijkbaar met enkele theelepels)
afgenomen middels een snede. De snede wordt weer gehecht en deze zal
snel genezen. Als de hond slaapt wordt er ook bloed afgenomen. Het
materiaal wordt door een koerier opgehaald en naar het laboratorium in
België gebracht. Daar worden stamcellen uit het vet geďsoleerd. Door
precursors toe te voegen kunnen de stamcellen gestuurd worden om
kraakbeen te gaan vormen. Na ongeveer twee weken komt de hond terug voor
een tweede afspraak in de dierenkliniek. Dan wordt het transplantaat in
het gewricht ingespoten. Dit gebeurt steriel en
om de pijn te verminderen is er voor deze tweede behandeling een narcose
nodig. In het gewricht ontwikkelt zich dan nieuw kraakbeen Het materiaal
wat hiervoor gebruikt wordt is dus volledig lichaamseigen materiaal,
daardoor is er geen kans dat het transplantaat afgestoten wordt.
Herstel
De eerste weken zal de hond volledige rust moeten houden. Na 2 weken tot
ongeveer 3 maanden komt het genezingsproces op gang. Nieuw kraakbeen
wordt gevormd kraakbeen dat kapot was wordt hersteld. De schokdempende
werking van het kraakbeen is terug. Verdere slijtage van het bot wordt
voorkomen en de pijn zal volledig of sterk gereduceerd worden. Meer dan
80% van de duizenden honden die tot nu toe behandeld zijn heeft baat bij
de behandeling Honden zijn minder kreupel, hebben minder pijn en de
gewrichtsstijfheid wordt minder. De behandelde hond zal zich veel
makkelijker gaan bewegen. De therapie is echter geen wondermiddel. Een
verbeteringspercentage van 40% per individu ligt in de lijn der
verwachting. De onderzoeksresultaten wijzen uit dat het succes van de
behandeling gemiddeld vier jaar duurt.
Stamcellen
Stamcellen zijn cellen die zichzelf nog niet gespecialiseerd hebben. Ze
kunnen zich in een later stadium differentiëren tot bijvoorbeeld
vetweefsel, kraakbeen, bot of spierweefsel. Stamcellen bevinden zich op
veel plaatsen in het lichaam, zoals in het beenmerg en in de
navelstreng. Deze cellen zitten ook in vetweefsel. Het oogsten van
stamcellen uit vetweefsel is het makkelijkste, minder pijnlijk en het
herstel is snel. Iedere hond heeft voldoende vetweefsel om deze operatie
te ondergaan, er zijn slechts enkele theelepels vet voor nodig.
Voordelen
Het eerste voordeel dat genoemd moet worden is dat dit de enige methode
is om arthrose te genezen. Honden die op deze manier behandeld worden
zullen
minder pijn hebben en daardoor hun speelsheid weer terugkrijgen. Het is
in de meeste gevallen niet meer nodig om pijnstillers te geven, of om
dieetvoeding of voedingsadditieven te geven. Na enkele maanden is er
geen bewegingsregime meer nodig, de hond kan weer vrijuit spelen en
wandelen. Door het toepassen van deze therapie is het voor enkele honden
mogelijk om ingrijpende operaties te voorkomen. Uiteindelijk is het doel
van de therapie de levenskwaliteit te verbeteren.
Voor welke
gewrichten?
Niet alle gewrichten kunnen succesvol worden behandeld. Honden met
klachten van arthrose aan ellebogen, knieën of heupen komen wel in
aanmerking voor
behandeling. Eenmalige afname van bloed en vet zijn geschikt voor
behandeling van één of twee gewrichten. Wanneer arthrose (ook) in de rug
of tenen zit is de hond geen geschikte kandidaat. Voorwaarde is dat de
hond overigens gezond is. Een algeheel klinisch onderzoek zal hiervoor
eerst uitgevoerd worden en zo nodig wordt er ook bloedonderzoek gedaan
en/of röntgenfoto’s genomen.
Veiligheid en
internationale samenwerking
De technische toepassing is voor de dierenartsen van Dierenkliniek
Rhenen eenvoudig. Zowel het afnemen van vet en van bloed als het
inspuiten van gewrichten is een routine-behandeling. Algehele narcose
wordt onder volledige bewaking gedaan, met een anaesthesie-assistente,
met gasnarcose en bewakingsapparatuur. Veiligheid staat hoog in het
vaandel. In België wordt de Fat-Stem therapie ook toegepast ,onder meer
aan de universiteit van Gent. Het laboratorium levert dezelfde diensten
ook aan andere landen zoals Spanje Duitsland en Frankrijk . Omdat het
een nieuwe therapie betreft achten de dierenartsen van Dierenkliniek
Rhenen een internationale samenwerking zeer belangrijk. Er is regelmatig
contact met ervaren collega’s in België. Zo zal ook iedere kandidaat
voorafgaande aan de therapie zorgvuldig
onderzocht worden. Onder andere door een intensieve samenwerking met een
orthopedisch chirurg kan voor iedere patiënt zorgvuldig afgewogen worden
of
de Fat-Stem therapie de juiste therapie is.
Andere
toepassingen
Stamceltherapie heeft zijn eerste toepassingen gehad in de
paardengeneeskunde waar Fat-Stem met veel succes heel veel paarden met
peesrupturen en botfracturen behandeld zijn. Deze methode van stamcellen
oogsten en ontwikkelen lijkt ook een prachtige ontwikkeling in de humane
geneeskunde. Toepassingen op het gebied van
bijvoorbeeld suikerziekte, rheuma en veel andere auto-immuungemedieerde
ziekten zijn momenteel in onderzoeksfase en bieden mooie perspectieven
voor
de toekomst. In Europa bestaan er al privéklinieken die de
stamceltherapie bij mensen toepassen.
Honden met rheuma komen ook in aanmerking voor behandeling. Doordat
er cytokines worden uitgescheiden door de stamcellen is er een
uitgebreid effect op het immuunsysteem. Honden die een ernstige vorm van
rheuma hebben worden met een andere methode behandeld. De het
transplantaat wordt niet in een enkel gewricht ingespoten maar in de
aderen, waardoor het door het hele lichaam effect zal hebben.
Robert Jassies
Moss Tijssens
Dierenkliniek Rhenen |