FACEWASH EN BODYSCRUB
(Huidproblemen bij de hond)
Functie van de
huid
De huid beschermt het lichaam tegen veel schadelijke invloeden van
buitenaf. Ze werkt als een schild tegen zonlicht, schadelijke
stoffen, bacteriën en schimmels. Dit wordt de barrièrefunctie van de
huid genoemd. Een andere belangrijke functie van de huid is de
regulatie van de temperatuur van het lichaam. De huid is in staat
signalen zoals pijn, warmte en kou te registreren en door te geven
naar het centraal zenuwstelsel.
Het grootste orgaan
De huid is het grootste orgaan. Bij een hond van ongeveer 60 kilo is
de huid ongeveer 2 vierkante meter groot en weegt al snel 7 kilo!
Bij een hond zit de huid veel losser om “de binnenkant” dan bij een
mens. Dat zie je goed als je bijvoorbeeld een onderhuids infuus
geeft. Er is heel veel ruimte om een voorraad vocht te herbergen.
Als je vergelijkt met de kale mens heeft een hond naast de huid nog
een laagje extra bescherming: de vacht. De haren groeien vanuit
haarzakjes, die in de huid liggen. Huid- en vachtproblemen gaan vaak
gepaard.
Zieke huid
Als de huid ziek is, kan het bijvoorbeeld om een pietluttig
schaafwondje gaan. Een kleine afwijking die gauw vanzelf geneest.
Maar er kunnen ook ernstige huidproblemen zijn, huidproblemen die de
hond levenslang blijven treiteren, waar de hond jaar in jaar uit
last van kan hebben of depressief van kan worden. Niet omdat hij er
een minderwaardigheidscomplex van krijgt, zoals een pokdalige puber
of een vrouw in de midlife die hunkerend haar heil zoekt in de botox
injecties, maar omdat de huid zodanig is aangetast dat de hond er
echt ziek door is.
Sommige huidproblemen zijn relatief eenvoudig te behandelen.
Parasieten, zoals vlooien en mijten, kunnen goed bestreden worden.
Het aanpakken van schimmels is al lastiger, maar uiteindelijk
krijgen wij met veel geduld en een secure behandeling de schimmels
ook wel onder de duim.
Er zijn rasgebonden huidproblemen die een erfelijke basis hebben en
er zijn huidproblemen die meestal secundair zijn zoals gisten en
bacteriën. Bacteriën bestrijd je met antibiotica, vaak een
langdurige kuur en ook gisten kunnen met medicatie behandeld worden.
Maar bij deze secundaire problemen zie je na de behandeling dat er
jeuk overblijft en dat de klachten weer van vooraf aan beginnen.
Dergelijke jeukproblemen ontstaan in de regel als gevolg van een
allergie. Dat kan een vlooienallergie zijn, die heel veel voorkomt,
een voedingsallergie of atopie. Ook hormonen kunnen ellendige
huidklachten veroorzaken. En als laatste en misschien wel de meest
lastige groep bestaan er ook nog immuungemedieerde ziekten.
In de praktijk blijkt dat er veel honden die huidproblemen hebben
met een kluitje in het riet worden gestuurd. Of liever gezegd, met
een potje prednison.
Prednison werkt zeer effectief en kan, als kortdurende kuur, goed
ingezet worden. Maar prednison heeft dusdanig veel bijwerkingen dat
het sterk af te raden is om “zomaar” langdurig prednisongebruik in
te zetten.
Bij dierenkliniek Kortenoord hebben wij ons verdiept in de
regelmatig terugkerende huidklachten die bij zich bij honden van
diverse rassen, maar ook bij kruisingen voordoen. Honden met
huidklachten laten zich met reguliere, maar ook met alternatieve
geneeswijzen, waaronder homeopathie, goed behandelen. De
levenskwaliteit kan daarmee sterk stijgen.
Blijven bijten en krabben
Als uw trouwe viervoeter blijft bijten en krabben wordt het tijd de
speurtocht naar de oorzaak te starten.
De oorzaak van de klachten is soms niet of slechts gedeeltelijk te
achterhalen. Er zijn dan meerdere componenten in het spel die voor
de jeuk zorgen. Er zijn dan meerdere componenten in het spel die
voor de jeuk zorgen. Een van volgende de componenten speelt dan de
hoofdrol: bacteriën, voedingsallergie en atopie. Ook een dysbalans
van lichaam en huid zal meespelen in het ontstaan en in stand houden
van huidklachten.
Bacteriën
Vaak is een van de huidklachten een bacteriële infectie. Meestal is
deze infectie secundair en zal er een primaire oorzaak voor zijn.
Maar de zaak wordt nog ingewikkelder als er ook een bacteriële
allergie ontstaat als gevolg van langdurige bacteriële infectie.
Deze honden hebben pukkeltjes en rode plekken, korstjes en open
wondjes, met name op de buik, in de oksels en in de liezen. In het
begin zie je vooral wat plekken en een rode huid die wat warm
aanvoelt en soms sterker geurt. De jeuk lijkt dan nog wel mee te
vallen. Maar daarna wordt de jeuk heftiger en dat is de reden dat de
hond zichzelf gaat beschadigen waardoor de bacteriële infectie
zichzelf weer verder uit zal breiden. Uiteindelijk kan de hond
geheel onder de plekken komen te zitten. Vaak zien we deze klachten
voor het eerst verschijnen in het voor- of in het najaar.
De diagnose bacteriële allergie kan worden gesteld als de hond
gedurende drie tot vier weken antibiotica krijgt voorgeschreven, de
jeuk voor minstens tachtig tot negentig procent verdwijnt en de rode
plekken in het geheel weg zijn. In dat geval is bewezen dat de
bacteriële component een wezenlijke rol speelt. Er mogen, voor het
stellen van een diagnose, geen corticosteroïden gegeven worden omdat
deze altijd jeukstillend werken en daardoor het effect van de
therapie niet kan worden beoordeeld.
Als het beeld van een bacteriële allergie zich blijft voordoen
zullen de meeste reguliere dierenartsen de antibioticakuur steeds
herhalen. Gebleken is dat de homeopathisch werkend dierenarts de
balans van lichaam en huid zo kan herstellen dat herhaling van de
klachten in veel gevallen voorkomen kan worden. Zwemmen in zout
water kan ook de klachten verminderen.
Voedingsallergie
Net als bij de mens zien wij bij honden steeds vaker allergieën.
Voedingsallergie ontstaat in de regel op jonge leeftijd, vanaf
ongeveer zes maanden tot een leeftijd van ongeveer drie jaar. Deze
honden worden in het algemeen allergisch voor de eiwitcomponenten in
de voeding. De jeuk zit over het hele lichaam, maar voornamelijk
tussen de tenen, in de oren en in de liezen. De hond zal zich bijten
en krabben, maar ook schuren is een duidelijke uiting van jeuk. De
jeuk is irritant, maar niet zo hevig als de jeuk die bijvoorbeeld
door vlooien veroorzaakt wordt. Om vast te stellen of een hond
voedingsallergie heeft moet er een strikt dieet gevolgd worden. Een
dieet met een vreemde eiwitbron, dus met eiwitten die niet in
commerciële hondenvoeders verwerkt zitten. Momenteel wordt voor een
echt hypoallergeen dieet struisvogel gekozen als eiwitbron. Het
secuur opvolgen van het dieet is de enige methode om een goed beeld
te krijgen of voedingsallergie een rol speelt in het ontstaan van
jeuk.
Om te zorgen dat een hond zo min mogelijk last heeft van
voedingsallergie zal levenslang een dieet gevolgd moeten worden. Er
zijn verschillende commerciële merken verkrijgbaar die hiervoor
ingezet kunnen worden. Het is een kwestie van uitproberen welk dieet
het meest geschikt is.
Atopie
Atopie is een allergie voor stofjes die via de luchtwegen worden
opgenomen. In tegenstelling tot bij de mens, zie je bij de hond geen
hooikoortsachtig beeld met niezen en tranende ogen, maar uit de
allergie zich in huidklachten met jeuk. De diagnose kan gesteld
worden door middel van een huidtest. Er worden diverse stofjes in de
huid ingebracht en de reactie hierop bepaalt of er sprake is van
allergie. Het testen van allergie in bloed geeft een aanvulling op
dit onderzoek.
Desensibilisatie is de therapie die bij atopie wordt toegepast.
Kleine hoeveelheden van het allergeen worden ingespoten om de hond
uiteindelijk “ongevoelig” te maken. Dit is een langdurige therapie
die nogal wat geduld vereist.
Vachtconditie
Met enkel een reguliere behandeling zien we helaas toch vaak dat de
klachten niet geheel verdwijnen. Moeten we dan teruggrijpen naar een
“ facewash en bodyscrub”?
De vachtconditie en de balans van de huid spelen zeker een
belangrijke rol voor het welzijn van de hond en zijn huid. De hond
moet uiteindelijk letterlijk en figuurlijk lekker in z’n vel zitten.
Bij een reguliere behandeling zien we helaas dat de klachten niet
altijd geheel verdwijnen. Maar gelukkig blijkt een aanvullende
homeopathische behandeling vaak zeer effectief. Zo kunnen middelen
als Ledum, Sulphur, Ctenocephalum, Arsenicum Album, Staphylococcinum
en Huisstofmijt in homeopathische verdunning worden ingezet. Dit
zijn geen eenvoudige homeopathische middelen waar je zelf mee kan
experimenteren, een goede begeleiding van een homeopathisch werkend
dierenarts is gewenst.
Goede voeding, toevoeging van omega 3 en omega 6 vetzuren, voldoende
vitamine B, zonlicht en beweging zorgen ook voor een goede balans
van het lichaam en van de huid. In sommige gevallen kunnen ook milde
shampoos worden toegepast. Maar verkeerd gebruik van shampoos kan de
balans juist verstoren.
Bij jonge en bij heel oude honden zien we vaak dat de weerstand
geheel is afgenomen waardoor de huidklachten toe kunnen slaan.
Gisten, bacteriën, schimmels en parasieten maken dan dankbaar
gebruik van een verminderde weerstand. Daarom is het van het
grootste belang om weerstand op te bouwen. Ook dit kan met behulp
van homeopathische middelen. Een goede immuniteit is wat een hond
nodig heeft.
We kunnen dus de facewash en de bodyscrub wel voor onszelf bewaren.
Een goede balans van lichaam en huid is nodig voor zowel de mens als
voor de hond!
Namens de dierenartsen van Dierenkliniek Kortenoord.
Moss Tijssens
Robert Jassies
Frans Smeur
Steven Schukking
Erica Kiemeneij |