Het gebit in vogelvlucht…
(door mw. Y.P.A. v. Rijkhuizen - Pikaar )


De bek van de hond, eerst tandenloos en later tandenvol. De bek waarmee gecommuniceerd, zoals geliefkoosd, en gespeeld wordt. Waarmee je jezelf of anderen verzorgt, je je jongen verhuist en waarmee op zéker ook gesnoept, gesmakt, gekauwd, kortom gegeten wordt. En het gebruik van de bek in de laatste categorie nemen we onder de loep: het hondengebit. Waarom? Om dat door velerlei redenen regelmatig vergeten wordt dat onze huisdieren, net als wijzelf, onderhoud moeten (laten) plegen aan datgene wat zo heel
belangrijk voor ze is.

Laten we even terug gaan in de tijd: het is vaak lastig voor te stellen dat uw trouwe viervoeter afstamt van die grote wilde wolf. Echter gezien het erfelijk genetisch materiaal is de bewijslast nog altijd daar. Meest aannemelijk voorvader de wolf, levend in de vrije natuur, verzekerd zijn voortbestaan aan de hand van allerlei strategieën .
Zo is het leven in een groep het uitgangspunt om te kúnnen overleven: samen sta je sterker dan alleen en dus is het een pré dat de wolf gezond, slim, snel en wendbaar moet zijn. Hoe krijgt ‘ie dat voor elkaar? Door de primaire levensbehoeften in ogenschouw te nemen: Eten.
Zonder eten overleeft uiteindelijk geen enkel dier, dus ook de wolf niet.

Natuurlijke gebitsreiniging
Hoe vergaart een wolf zijn eten?
Wolven jagen. Niet op maiskolven, grasaren of rijstekorrels want die liggen bij wijze van spreken voor het oprapen maar staan niet zo zeer op de menulijst. Nee, een wolf jaagt op dieren. De prooi is in de regel een gewond of verzwakt dier, leeftijd variërend van heel jonge tot oud.

Negen van de tien keer heeft het desbetreffende slachtoffer al gras, mais, rijst, boomblaadjes of iets anders plantaardigs genuttigd, dus krijgt de jager langs deze weg zijn portie groen alsnog naar binnen.
Bij het oppeuzelen van een prooi (konijn, ree, hert, eland of welk dier dan ook) wordt grof geschut gebruikt. Er wordt daarbij niet geklaagd over de doorbakkenheid of bijgevoegde saus. Het gebit van een wolf wordt optimaal benut en tijdens de maaltijd gebruikt voor zowel scheuren, snijden, vermalen en verwerken van de prooi gebruikt. Tot slot wordt er automatisch met de draderige bestandsdelen even geflost. Een soort van natuurlijk tandenpoetsen dus, hetgeen onze huishonden laten zien door na de maaltijd met de bek langs de bank, vloerbedekking of in de mand gaan schuren. Hierdoor worden de speekselklieren geactiveerd en de bek ook nog eens op een natuurlijke manier ‘gespoeld’. Had u niet gedacht van uw hond hé?

Wat gebeurt er als de wolf niet meer goed kan eten?
Het gebit van een wolf is loeisterk maar zeer zeker ook aan slijtage onderhevig… Hij kan de brandstof voor z’n gezondheid, slimheid en uithoudingsvermogen niet meer bijtanken. Hij kan zich niet meer goed verweren; net zo min tegenover vreemdelingen als tegenover roedelgenoten. Zijn prestaties nemen af door het slechter functioneren van het lichaam en voor de wolf het weet bevindt hij zich in een neerwaartse spiraal waarlangs ‘ie heel langzaam afdaalt…

Onze honden
Terug naar onze hond: Een geliefd dier dat we met veel plezier hebben aangeschaft en dat we het liefst een leven lang bij ons willen houden. We kopen er een flatteus halsbandje met bijpassende riem voor, gave speeltjes en fraai gedecoreerde kussens. Voor het eten kiezen we natuurlijk een mooie voer- en waterbak en met het puppypakket van de fokker kunnen we aan de slag. Ook voor de volwassen wordende of zijnde huisgenootjes kopen we het in onze ogen beste voer: veelal brokken maar ook blikvoer en een enkeling kiest voor versvoer waar wél poetsingrediënten in zitten. We nemen de hond mee op vakantie of zorgen er anders voor dat het dier minstens zo’n leuke tijd heeft als wij. Kortom: Onze hond is onze vriend!
Als pup zijnde heeft er zich in de bek van onze hond een melkgebit ontwikkeld dat na een aantal maanden is ingewisseld voor een blijvend gebit. Afhankelijk van ras en fok bevinden zich in de bek dan zo’n 42 nieuwe elementen die we ook wel tanden en kiezen noemen.
Die elementen staan in een heel gevoelige omgeving: voedsel, water, snoepjes, frisdrank, soms ook bier, lekkers van onbeduidende afkomst gevonden op straat, koekjes, stenen, takken, modder, zand, er komt van álles in de bek van de hond terecht. De kans op meer dan voldoende bacteriën is dan ook erg groot.
Wondjes bijvoorbeeld veroorzaakt door het spelen met of sjorren aan een tak (wat nog steeds veel voorkomt en eigenlijk verboden zou moeten zijn…) komen veel voor en doorontwikkeling naar een ontsteking dus ook. Het daadwerkelijk functioneren van het gebit zoals dat van de wolf is er echter in heel veel gevallen ook niet meer bij, dus het “natuurlijk onderhoud” van de bek van uw Woeffer evenmin. Daarom is het zaak dat wij als baasjes die zorg van onze vriendjes overnemen.

Klachten
Pijn in de bek hebben betekend klachten, symptomen vertonen zoals:

- Verandering in gedrag. De hond vertoond anders-dan-normaal eetgedrag: kan sloom zijn, veel speekselen, agressie vertonen of juist in de mand kruipen zonder iets gegeten te hebben. Aanraken van de kop is niet (meer) prettig

- Bij puppies kunnen tandjes naast elkaar gaan groeien, waardoor groei en ontwikkeling in het gedrang komt.

- Stinken uit de bek, verslechtering van de vacht en afname van gewicht kunnen een indicatie zijn voor een gebitsprobleem

- Bloed in/uit de bek: een wondje – van een tak bijvoorbeeld – is daardoor sneller herkenbaar. Roodheid en verdikking treden op al dan niet gepaard gaand met bloed of vuil. In ergere gevallen kan koorts optreden, enzovoort enzovoort.

Tandplaque op de gebitselementen. Dit begint vaak in de hoekjes en langs randjes van het tandvlees. Het maakt het gebit dof en zorgt ervoor dat de heldere witheid veranderd in gele plekken.
 

- Terugtrekken van het tandvlees, nét zoals als bij de mens. Hierdoor komen wortels bloot te liggen en de elementen extra kwetsbaar worden…

- Gaatjes kunnen ontstaan, evenals wortelkanaal-ontsteking en ga zo maar door.

Het zijn stuk voor stuk zaken waar wij als mens ook van griezelen… Het grote verschil is alleen dat wíj aan de doktersbel kunnen trekken en de Woeffer niet.

Tips:
Onderstaande enkele tips voor een zo goed mogelijk onderhoud van het hondengebit:

- Het bij pups op heel jonge leeftijd spelenderwijs aanleren van inspectie van de bek hoort bij de opvoeding. Ook oudere honden kunnen leren dat ‘even tandjes kijken’ de normaalste zaak van de wereld is. Een genot voor dierenarts en trimmer en bovenal een tegemoetkoming aan het verantwoordelijkheids-gevoel: het is aan óns bazen om ervoor te zorgen dat het gebit van onze honden inderdaad een leven lang meegaat.

- Kijk of het voermerk gebitsreinigend is opgebouwd. Bijvoorbeeld merken als Hill’s en Eukanuba gebruiken toevoegingen (! Let op: Er zijn honden die niet tegen die toevoegingen kunnen, dus mocht uw hond ineens anders reageren, bijvoorbeeld met jeukklachten, terwijl u niet van merk bent veranderd, maar wél de aangepaste/gebitsreinigende versie bent gaan voeren, zou dát de reden kunnen zijn… ) Bijvoorbeeld het Duitse merk Vetconcept heeft weer brokjes in diverse honden-maten. Het vermalen van de op grootte van de tanden en kiezen afgestemde brokken gaat dus makkelijker, zónder veel etensresten.

- Poets preventief minstens drie keer per week de tanden van de hond. Leer het de pup of volwassen hond! Speciale tandpasta is hiervoor – zelfs in diverse smaken - verkrijgbaar en ook de borstels zijn te koop. Kleine moeite, groot plezier. In tegenstelling tot wat u wellicht denkt, kunnen honden dit als een waar feest zien! Hoe dat moet? Laat u voorlichten bij dierenarts of Doggiecorner.

- Er zijn talloze speeltjes in de handel die tijdens het gebruik meteen gebitsreinigend werken. Kong bijvoorbeeld heeft daarvoor geweldige attributen.
- Snacks van koploper Pedigree Pal zoals Dentasticks kunnen eveneens erg goed functioneren bij het onderhouden van een hondengebit. Op puur-natuur-gebied is het onder andere Farmfood en Carnibest waar gezonde snacks te verkrijgen zijn. Ook andere merken zijn druk bezig snacks te ontwikkelen en te verkopen waarmee het gebit onderhouden kan worden. Een dergelijke snack is een echte aanrader, die ook nog eens plezierig is.

- Ga er zelf bewust mee om en laat het hondengebit regelmatig bij de dierenkliniek checken. U kunt beter voorkomen dan genezen… Op “reddende” of zelfs elementverwijderende operaties zit immers niemand te wachten?

Verantwoordelijk zijnde voor de algehele gezondheid en het welzijn van onze blaffende huisgenootjes, zijn we verplicht ook aan de bek aandacht te besteden. Het onderwerp gebit is in vogelvlucht behandeld; ga er niet als zodanig mee om.

 

 

 

 

 

 

Deze informatie wordt u aangeboden door mw. Y.P.A. van Rijkhuizen-Pikaar ©.
©Fotografie Ingrid den Boer. Alle rechten zijn voorbehouden.