De Schnauzer wereldwijd

Dit keer leek het ons leuk om eens een kennel wat dichter bij huis te zoeken en zodoende kwamen we terecht bij Luc en Leentje Driesen-Bertels, eigenaren van kennel Herkenrode. Zij wonen samen met hun vier kinderen in Hasselt in België.

Luc en Leentje zijn als kind met honden opgegroeid en zijn samen met hun vier kinderen echte dierenliefhebbers. Zij hebben altijd graag hun droom willen waarmaken, namelijk af en toe een nestje Riesenschnauzers fokken uit verantwoorde bloedlijnen. Hiervoor heeft Leentje een 2-jarige opleiding “hondenfokker” gevolgd. De honden leven samen met het gezin in huis en kunnen zich uitleven in de tuin. Van jongs af aan leren zij de honden om te gaan met de andere dieren in het gezin, zoals een paar katten, de pony’s en nog wat pluimvee.

Tweemaal in de week trainen zij met hun honden bij K.V. De Drie Linden in Schoot-Tessenderlo, waar het internationale gehoorzaamheidsprogramma wordt gevolgd: speuren, gehoorzaamheid en pakwerk. Omdat Luc en Leentje ook paardenliefhebbers zijn, vinden zij het belangrijk dat de honden goed met de paarden kunnen opschieten. Momenteel wordt één van de honden getraind om met hun IJslands paard Kjarval fra Haletra mee te lopen op wandelingen in de vrije natuur. Ook trainen zij de honden om naast de fiets te lopen, zodat zij kunnen deelnemen aan buitenlandse georganiseerde proeven voor uithouding. Verder doen zij zo nu en dan eens mee aan een schoonheidswedstrijd of een georganiseerde wandeling.

Tegenwoordig houden nog maar weinig fokkers/liefhebbers zich actief bezig met hun Riesen in de hondensport, met name bij het internationale gehoorzaamheidsprogramma zie je nog maar zelden Riesenschnauzers. Wij (redactie) wilden dus graag meer weten over deze kennel en hun bezigheden met de honden.

Op 12 maart j.l. zijn wij, Annemarie Souwer en Annelies Poth, naar België gereden om Luc en zijn dochter Soetkin te ontmoeten bij K.V. De Drie Linden in Schoot-Tessenderlo.

Na een autorit van ruim twee uur stonden we keurig op tijd voor de deur. We zouden die dag gaan kijken naar de training van twee Riesen door Luc en Soetkin. Inmiddels hadden we al gehoord dat er nog meer eigenaren met hun Riesenschnauzers trainen bij deze hondenschool en een aantal van hen zou die dag ook aanwezig zijn. Een unieke kans voor ons om al deze Riesen aan het werk te zien.

Al snel arriveerden de eerste auto’s. Even later verscheen ook Luc met zijn dochter en de honden Yingles en Deila.

We gingen na onze kennismaking meteen per auto door naar een verder gelegen veld waar geoefend zou worden met speuren.

Het speuren wordt gedaan door een spoor uit te zetten, wat inhoudt dat er stevig met de hakken in de grond wordt gestampt en er een brokje in het gemaakte kuiltje wordt gelegd. Het spoor wordt in het begin kort gehouden en in een rechte lijn. Later als de hond meer geoefend is, wordt de afstand groter, evenals de afstand tussen de brokjes en worden er diverse hoeken aangebracht. Het speuren gebeurt altijd met de hond aan de lijn.

Deila, 7 maanden oud, mocht die dag voor het eerst speuren. Er werd voor haar een spoor uitgezet van een paar meter met op iedere stap een brokje. Ze was heel enthousiast en deze eerste keer ging haar best goed af.

Later mocht Yingles. Zij is al meer ervaren, dus haar spoor werd een heel stuk langer inclusief een paar hoeken. Luc liep achter Yingles met een lange lijn. Zij deed het heel goed; ze vond alle brokjes, zelfs nog brokjes die andere honden niet hadden gevonden. Na een leerzame uitleg over het speuren door de trainer, gingen we weer terug naar het terrein van de vereniging. Daar werd al druk getraind op gehoorzaamheid. Iedereen traint op zichzelf omdat zij het programma al door en door kennen. De instrukteur loopt wel continu op het terrein, dus begeleiding en hulp is ieder moment mogelijk.

Na deze training begon het pakwerk.

Het viel ons gelijk op dat de honden die hier aan mee deden, allemaal een vriendelijke en sociale indruk op ons maakten. Op onze vraag of het pakwerk agressief gedrag bij de hond kon stimuleren, werd ons uitgelegd dat de honden het pakwerk als een spel zien en dit niets met agressie te maken heeft. De honden worden bij K.V. De Drie Linden getraind op het pakken van de mouw en niet op de man.

De pakwerker heeft een beschermingskap (mouw) om zijn arm en het is de bedoeling dat de hond in de mouw bijt en deze enige tijd goed vasthoudt. De pakwerker beslist uiteindelijk of de hond de mouw krijgt of dat hij nog even zijn best moet doen. Als de hond dan uiteindelijk de mouw mee mag nemen, is dit zijn beloning. Dit was heel goed te zien aan de triomfantelijke houding van de honden die met de mouw in hun bek een rondje over het terrein mochten lopen.

Dat de honden met een spel bezig waren, was duidelijk te merken aan het feit dat wij gewoon naast de pakwerker konden gaan staan. De honden waren alleen gefixeerd op de mouw en zagen ons niet eens staan!

Na een leuk gesprek met de instrukteur, overigens zelf eigenaar van een Ries, was het inmiddels al 18.00u en hadden wij een middag achter de rug met kijken naar Riesenschnauzers, die heel goed hun mannetje (vrouwtje) konden staan op het gebied van speuren, gehoorzaamheid en pakwerk.

Dat Riesen hier heel geschikt voor zijn, was ons wel bekend, maar wat wij in de praktijk nog nooit hebben kunnen zien. Jammer toch, dat er verder zo weinig nog  gewerkt wordt met Riesen.

Het was fantastisch om alle honden samen met hun baas met zoveel plezier aan het werk te zien.

Voorafgaand aan ons bezoek hadden we Luc en Leentje al een aantal vragen via de email gesteld. We wilden niet het risico lopen dat er tijdens ons bezoek aan de trainingen te weinig gelegenheid zou zijn om al onze vragen beantwoord te krijgen. Dat hadden we goed ingeschat. Behalve dat Luc ons veel heeft laten zien en uitgelegd over het trainen met de honden, had hij ons over andere zaken ook nog veel te vertellen.

Waarom hebben jullie gekozen voor Riesenschnauzers?

Dat is niet zo simpel om uit te leggen. Wij zien graag een grote hond, die niet teveel verzorging vraagt, een goed karakter heeft, het liefst zonder jachtinstinct, maar die wel kan waken. Voor ons moet de hond geen slaafse volgeling van de mens zijn, maar toch ook weer niet een dusdanig koppig karakter heeft dat de hond bij wijze van spreken enkel zijn zin doet. Voor ons moet het geen exoot zijn en toch ook geen overkweekt ras. Vroeger hadden we een Bouvier en later o.a. een kruising van een Riesenschnauzer met een Deense dog, tot we op een mooie dag een Riesenschnauzer zagen. Toen wisten we het, deze hond wilden we hebben. 

Hebben jullie voorkeur voor Europese of Amerikaanse bloedlijnen?

Onze voorkeur gaat uit naar Europese bloedlijnen. De enkele Amerikaanse Riesenschnauzers die ik al heb gezien, zijn toch vooral honden uit showlijnen. Naar mijn smaak overdreven groot met overdreven beharing.

Is de Ries in het algemeen geschikt als huishond?

Een Riesenschnauzer kan mits een goede socialisatie een prima huishond zijn. Zijn evenwichtig karakter is prima om in huis te kunnen vertoeven. Ook het feit dat hij getrimd moet worden, maakt hem tot een goede huishond. Immers zijn vacht zal slechts een tweetal maal per jaar volledig onder handen genomen moeten worden.

Zijn de Riesen meer of minder geschikt dan andere rassen voor het werk wat jullie ermee doen (gehoorzaamheid, speuren en pakwerk)?

De Riesenschnauzer is niet beter of slechter om te werken dan andere rassen. Of het werken slaagt met de hond, hangt van vele factoren af. Eerst en vooral moet de hond aanleg hebben voor het werk. Dan moet de combinatie hond/baas ook nog slagen. Tenslotte mag er in de opleiding niets foutlopen zodat de combinatie hond/baas uitgroeit tot een geslaagde combinatie.

Bij het gebruikshondenprogramma kunnen diverse rassen hun gading vinden en dit vind ik persoonlijk één van de fijne dingen in deze tak van de hondensport. In de club waar ik train is men wel wedstrijdgericht, maar men drijft dit niet tot het uiterste. Als men een pup aankoopt is het wel de bedoeling dat men met deze hond verder traint tot aan het eind van zijn sportloopbaan en niet dat men na tegenvallende resultaten opnieuw een hond uitprobeert.

Welke eigenschappen of vaardigheden moet een fokker beslist hebben?

Veel. Naast het kynologisch aspect, moet een fokker ook zijn kopers begeleiden en andere personen informeren over het ras. Omtrent de honden moet een fokker een gedegen kennis hebben van het ras. Algemeen moet een fokker een beleidsplan hebben: met welke hond ga ik fokken en waarom? Wanneer ga ik fokken en waarom? Een fokker moet een goede kennis hebben van het gedrag van honden en weten waar men deskundig advies geeft. Ook moet een fokker kennis hebben van o.a. genetica en hondengezondheid. Hij moet ook blijvend open staan voor alle nieuwigheden, nieuwe trends, nieuwe producten. Een lesdag of een lessenreeks volgen omtrent een deelaspect van de fokkerij is ook aan te raden.

Houden jullie in de fokkerij ook rekening met het karakter en het temperament?

Onze fokkerij is gestoeld op drie antennes: a. gezondheid, b. karakter en c. schoonheid. Wij willen zoveel mogelijk de Schnauzer van het "oude type" behouden, dwz. honden met een evenwichtig karakter, een normaal lichaam en een ruwe vacht. Als wij foto’s zien van Riesenschnauzers van pakweg 40-50 jaar geleden, zien we een "gewone" hond met een zeer korte vacht die veel uitstraling had. Uitstraling willen we zien, maar niet ten koste van overdreven scherpte. Een evenwichtig karakter willen we hebben en dan komt veelal ook de schoonheid. De balans vinden tussen genoeg temperament en teveel of te weinig temperament is niet gemakkelijk. Als men goed fokt, mag men niet teveel verlangen van zijn honden. Onze honden kunnen niet allemaal kampioen zijn op tentoonstellingen of de beste zijn in een sportwedstrijd. Kijk naar onszelf als mensen: zijn wij allemaal kampioen? Zeker niet! En zo moet dat bij de honden ook zijn.

Hoe worden de pups gesocialiseerd?

Omdat de pups in de living geboren worden en daar ook de eerste vier tot vijf weken verblijven, krijgen ze hun socialisatie op natuurlijke wijze. Ook de andere honden (de overige Riesen en onze Dwergschnauzer) komen al eens een kijkje nemen en met vier opgroeiende kinderen is er wel altijd beweging en geluid in huis.

De meest courante geluiden en bewegingen hebben onze hondjes al meegemaakt tijdens hun verblijf in de living. We hebben ook al eens een puppyborrel georganiseerd, dwz een 20-tal mensen uitgenodigd om de pups te komen bekijken. Die avond wordt er wat gedronken, gelachen en gezeverd en gaan de pups van hand tot hand en als de pups moe zijn, gaan ze gewoon slapen. Omdat de volwassen honden en zeker onze roedelleider de pups correct hondengedrag aanleren, krijgen onze pups een prima start mee.

Wat verwachten jullie van potentiële pupkopers?

Potentiële kopers komen vooraf kennismaken met onze honden. Tijdens dit gesprek polsen we naar de intenties van de kandidaten en beoordelen we of hij/zij inderdaad genoeg geduld willen hebben om deze grote, langzaam groeiende honden in huis te willen. Eer een Riesenschnauzer volledig gevormd is, is er al minimum 2 jaar verstreken. Kandidaten moeten met hart en ziel een hond willen en veel geduld hebben. Voor ons moet niemand tegen zijn zin een hond kopen! Impulsieve kopers komen bij ons ook niet aan hun trekken. Mensen met weinig ervaring, maar die van goede wil zijn, kunnen wel bij ons terecht. Wij verwachten van kandidaten dat ze doordacht een hond willen en dat ze deze hond een goed hondenleven willen geven. 

In Nederland hoor je nog wel eens dat fokkers van Riesen soms moeite hebben om hun pups geplaatst te krijgen. Komt dat in België ook wel voor?

Zelf hebben we nog geen moeite ervaren om onze honden kwijt te geraken en ik hoor dit van andere fokkers in België ook niet. Zolang het ras NIET populair wordt, zal de Riesenschnauzer zijn potentiële klanten blijven behouden. Het is wel zo dat de maatschappij altijd nieuwe, superspeciale, extravagante en andere dingen wil zien, hebben en horen.

Zijn jullie in het algemeen tevreden over de hedendaagse Riesenschnauzer?

Wij zijn tevreden over onze honden. Andere personen hebben hun mening. Zolang de Riesenschnauzer gekweekt wordt door mensen met het hart op de juiste plaats voor de hond, is de toekomst verzekerd voor de Riesenschnauzer. Qua specifieke gezondheidsproblemen is de Schnauzer volgens mij redelijk gespaard gebleven. Er zijn wel aandachtspunten zoals aanleg voor HD, retina en teenkanker.

Annemarie Souwer en Annelies Poth.