INS EN OUTS

Over braken bij de hond

Braken, misselijkheid, gras eten. Het zijn symptomen die heel veel bij honden gezien worden. Bij sommige honden zelfs zo vaak dat mensen niet meer beseffen dat braken een symptoom van een ziekte kan zijn.

Complex proces
Braken is een zeer complex proces dat gecoördineerd wordt vanuit verschillende gebieden in de hersenstam. Het zogenaamde “braakcentrum”. Het is een natuurlijke verdedigingsreactie van het lichaam. Er wordt iets gesignaleerd wat er niet hoort te zijn en het lichaam probeert dat eruit te werken.

Iets verkeerds gegeten
De meest voorkomende oorzaken van het overgeven zijn een virus wat het maag-darm-kanaal aantast en het eten van bedorven voedsel. Maar er zijn heel veel andere oorzaken te bedenken die zorgen dat de hond zal braken.
Veel eigenaren zijn bang voor vergiftiging. Ook dat kan een oorzaak zijn. Er kunnen vergiftigingsverschijnselen ontstaan door het eten van planten, paddenstoelen, chemische middelen, medicijnen en andere dingen die een hond opneemt uit de buitenwereld. Maar vergiftiging kan ook ìn het lichaam ontstaan, zoals bij nierschade, bij een baarmoederontsteking of een te hoog ammoniakgehalte in het bloed.
Directe problemen met de maag zoals een (chronische) maagontsteking of tumoren in de maag geven uiteraard aanleiding tot braken. Ook problemen met de overige delen van het spijsverteringkanaal kunnen zorgen dat een hond gaat braken. Zoals een prikkeling van de keel die kokhalzen opwekt, voedselintolerantie of een ontsteking of een tumor van de dikke darm kan ook braken veroorzaken.
Problemen met lever, alvleesklier, buikvlies, storingen aan het evenwichtsorgaan of afwijkingen in de hersenen, het leidt allemaal tot hetzelfde symptoom.
Dat een hond niet zo kieskeurig is in zijn eetgedrag is iets waar wij regelmatig de gevolgen van zien. In de afgelopen jaren kwamen wij bijzonderde voorwerpen tegen bij het opereren van maag en darmen, zoals sportsokken, een groot deel van een leren voetbal, een kerstslinger, meerdere vishaakjes en zelfs een echte Kermit de Kikker. Het eten van vreemde voorwerpen kan dus de oorzaak zijn. Dit komt echter relatief weinig voor.

Deze opsomming is zeker niet compleet. Wat wel duidelijk zal zijn is dat dat ene simpele symptoom, namelijk braken, een heel scala aan oorzaken kan hebben. Bij de ene patiënt kan de dierenarts besluiten om het symptoom te bestrijden. Bij een andere patiënt zal er meer onderzoek gedaan moeten worden.

Diagnose
Natuurlijk ben je als dierenarts nieuwsgierig en wil je het liefst weten waar die symptomen nou vandaan komen. Maar de oorzaak zal niet in alle gevallen duidelijk worden. Als er in het klinisch onderzoek of uit het vraaggesprek met de eigenaar geen aanleiding is om direct verder onderzoek te doen, dan zal de zieke patiënt met medicatie behandeld worden. Er zijn zeer effectieve en veilige medicijnen tegen braken geregistreerd voor de hond. Binnen een paar uur zal uw hond zich een stuk beter voelen.

Er zijn echter ook honden waarbij er wel verder onderzoek gedaan moet worden. Er kunnen röntgenfoto’s en een echo gemaakt worden om afwijkingen in de buik op te sporen. Een bloedonderzoek kan helpen bij het oplossen van de puzzel. Hiermee kunnen bijvoorbeeld afwijkingen van de lever, de nieren en de alvleesklier gesignaleerd worden. Als het vermoeden er is dat de oorzaak daadwerkelijk in de maag ligt zal er een scopie gedaan worden. Er wordt dan, onder narcose, met een camera in de slokdarm, maag en darmen gekeken en dan worden er direct hapjes weefsel uit de maagwand en van eventuele verdachte processen weggenomen die opgestuurd worden voor pathologisch onderzoek.

Is het ernstig?
Een hond mag vanuit medisch oogpunt gezien af en toe braken zonder dat je daar ongerust over hoeft te zijn. Braken waarvan een duidelijke oorzaak gezien wordt, zoals bij wagenziekte of na het drinken van veel zout water, is in het algemeen niet ernstig en van voorbijgaande aard. Er is niet een duidelijke grens aan te geven hoe vaak een hond mag braken of welke frequentie als normaal beschouwd mag worden. Dat hangt af van andere symptomen die daarmee gepaard gaan. Daarom is het belangrijk om je hond goed te observeren. Heeft hij koorts? Hoe ziet de ontlasting eruit? Moet hij moeite doen om te braken of komt het eten er juist heel gemakkelijk uit? Is de hond meer gaan drinken? Zit er bloed bij het braaksel? Zijn er gedragsveranderingen? Is hij vermagerd? Wanneer zijn de klachten begonnen? Het is zomaar een greep uit de lijst met vragen die de dierenarts aan je zal stellen.
Het is dus belangrijk, als je hond braakt, om er bij stil te staan of er nog andere symptomen zijn. De ernst van de klacht is afhankelijk van de oorzaak.

Wat kan je zelf doen
Als je hond geen andere klachten heeft en het gaat om “zomaar een dagje” dan kan je licht verteerbaar eten geven zoals gekookte kip met rijst of blikken spijsverteringsdieet. De voeding dient met kleine beetjes over de dag verdeeld te worden. Water mag je in kleine hoeveelheden aanbieden en zorgen dat het water niet te koud is. Over de dag verdeeld mag de hond net zoveel drinken als hij wil, als hij die hoeveelheid maar niet in één keer binnenkrijgt.
Veel honden zullen het op prijs stellen als je (kippen)bouillon voor ze klaarmaakt.
Wanneer het braken langer dan twee dagen aanhoudt, wanneer er ook andere klachten zijn, wanneer het terugkerend probleem is of wanneer u zich zorgen maakt, neem dan contact op met uw dierenarts.

Spoed
Wanneer moet je met spoed naar de dierenarts? Er zijn een paar redenen om direct contact op te nemen met je dierenarts. De meeste “spoed” moet binnen 24 uur gezien worden.

Directe spoed:
Pogingen tot braken zonder resultaat, daarbij plotseling een dikke buik
Voortdurend braken en plotseling zeer lusteloos, snelle achteruitgang van de conditie
Vreemde voorwerpen gegeten
Vergif gegeten/gedronken
Bloed braken

Binnen 6 tot 24 uur
Pup met braakklachten (en eventueel diarree)
Braken met een beetje bloed erbij
Braken in combinatie met hoge koorts
Braken in combinatie met ernstige buikpijn
Braken in combinatie met evenwichtsstoornissen of afwijkend gedrag
Bij vermoeden van uitdroging, wanneer hond niet eet/drinkt en veelvuldig braakt
Wanneer je je zorgen maakt

Beter maken
Zo groot als het scala van oorzaken is, zo groot is ook de keuze in mogelijkheden van behandelen. Er zijn verschillende medicijnen die goed tegen braken werken. Therapie tegen braken begint meestal met het prikken van een injectievloeisof omdat pillen direct weer uitgespuugd worden. Er kan gekozen worden voor middelen die de maaglediging stimuleren, middelen die invloed hebben op het braakcentrum in de hersenstam, maagzuurremmers, drankjes die de maagwand beschermen. Je zult begrijpen dat het geven van deze medicijnen lang niet altijd zinvol is en dat er in bij veel honden naar de oorzaak en een daarbij passende therapie gezocht moet worden. En als de oorzaak in een heel ander gebied ligt, dan zal de behandeling daarop aangepast worden. Chronische maagproblemen kunnen in het algemeen goed ondersteund worden met een homeopathische behandeling.


Dierenkliniek Kortenoord

Marèse van Haneghem
Robert Jassies
Steven Schukking
Frans Smeur
Moss Tijssens